 Ота-онам ёлғизгина ўғилларига бадавлат хонадондан келин олишни орзу қилиб келишарди. Лекин акам мактабдош қизга кўнгил қўйди. Улар бир-бирларини яхши кўришларини мактабда деярли ҳамма биларди. Аммаларим суриштира-суриштира обрўли хонадондан қиз топишди. Икки ўғилдан кейин туғилган ёлғиз қизни акамга олиб беришди. Тўй жуда дабдабали бўлиб ўтди. Ҳамма шод-хуррам, куёв бўлмиш акам эса бир нуқтага тикилганча оғир хаёлга толиб ўтирарди. Унинг бу аҳволидан мен ҳам эзилдим. Келинойим бадавлат оиланинг тантиқ қизи бўлгани учун салга аразлаб қолаверар, уй юмушларини вақтида бажармас, акам билан тез-тез жанжаллашарди. Муҳаббатини унутолмаётган акам келинойимнинг оғир феъли туфайли унга кўниколмади, уйдан безиб, кўп вақтини кўчада ўтказадиган бўлди. Ота-онам бу ҳолга унчалик эътибор беришмади. Чунки уйимизни келинойимнинг қимматбаҳо жиҳозлари безаган, ҳар ҳафта у томондан тансиқ неъматлар келиб турарди. Бир куни нонушта қилиб ўтирсак, келинойим гап очиб қолди:
– Акамни уйлантиришмоқчи экан, келин излашяпти. Мен дадам билан ойимга қайнисинглимни келин қилинглар, яхши қиз, деб мақтадим, – деди.
– Ростданми? Вой, ўзим ўргилай сиздан, – суюниб кетди ойим. – Агар сизникилар қизимни келин қилишса, ҳаммамизга яхши бўлади. Қарши қуда бўлиш яхши-да. Лекин акангиз нима деркин?
– Акам тўйимиз куни Зебони кўриб ёқтириб қолган экан, ўзи розилик берди.
Бу тўйга акам тиш-тирноғи билан қарши бўлди. Мен эса қарши қудалик оиламизга яхшилик, тотувлик олиб кирса, зора, деган ниятда келинойимнинг акасига тегишга рози бўлдим. Шундай қилиб, онам келинойимнинг хонадонига мени қўшқўллаб берадиган бўлди. Қуда холам бўлса “Қизимнинг қайнисинглисини келин қилсам, қизимнинг янаям тили узун бўлади”, – деган мақсадда мени келин қилганини тўйдан кейин тушуниб етдим. Авваллари уйимизга келганида мени бағрига босиб алқайверадиган қуда холам энди қайнонамга айланганидан бери менга совуқ муносабатда бўла бошлади. Қилган ишимдан камчилик ахтаради, саҳарда турсам-да, кеч туряпсан, деб жанжал қилади. Пиширган овқатларимнинг мазаси ёқмайди. Бир куни чидаб туролмадим, жаҳл келганда ақл кетади деганларидек портладим:
– Ойижон, нега бундай қиляпсиз? Ўзингизнинг қизингиз ҳовлимизга келин бўлиб борганидан бери бирон марта саҳар турмаган. Овқат пиширишни ҳам билмайди, акам билан уришгани-уришган, – дедим.
Жанжалимиз устига келинойим келиб қолди.
– Менга қара, – деди сенсираб, – мен сени бекорга акамга тўғриладимми, сени аканг мени бахтсиз қилди. Менинг тўккан кўз ёшларимни бадалини энди сен тўлайсан. Токи аканг менга яхши гапирмас экан, сенга ҳам бу уйда кун бўлмайди.
Келинойимнинг гапларини эшитиб қотиб қолдим. Тўғри, акам келинойимга бефарқ, эрим эса мени яхши кўради. Бизнинг аҳиллигимизни, ўртамиздаги илиқликни кўрган қайнонам шунинг учун мени ёмон кўрар экан-да. Демак, қачонки акам келинойимга кўнгил қўйса, шундагина мен ҳам тинч яшашим мумкин экан-да?! Нима қилишимни билмай қолдим. Энди қайнонам ҳар куни менинг кетишимни хоҳлаяпти, эрим йўқлигида ҳайдаяпти. Бу ғавғолар ҳақида на акамга, на турмуш ўртоғимга оғиз очолмаяпман. Бунинг устига келинойим билан акамнинг икки йилдан бери фарзанди йўқ. Мен эса ҳомиладорман. Бир неча ойлардан кейин фарзандим туғилса, нима бўлади? Қайнонам “Сен болалик бўлдинг, қизим эса тирноққа зор ўтирибди”, – деб яна мени айблаши тайин. Қудалар ўртасига ҳам совуқчилик тушиб бўлди.
Куни кеча акам билан учрашдим. Унга ҳаммасини гапириб бердим.
– Кўрдингми, синглим? – деди акам алам билан. – Келинойингнинг феъли жуда ёмон. Агар мулойим, ақлли, меҳрибон бўлганида балки унга кўникишим мумкин эди. Лекин ортиқ чидолмайман, агар сен бўлмаганингда ҳозироқ ажрашардим, ҳеч кимнинг кўнглига қарамасдим.
Бугун ота-онам бахт бойликда эмас, балки меҳр-оқибатда эканини тушуниб етишди. Бошида акамнинг қалбига қулоқ солишганида қисмати бунчалар аччиқ бўлмасди. Шахсий ҳаётларимиз бир-бирига тобе бўлиб қолишини билганимда эрим минг яхши бўлса-да, ота-оналаримизнинг қарши қуда бўлишларига ҳеч қачон рози бўлмаган бўлардим. Қарши қудаликнинг оқибатлари қийин экан. Бирон оилада келишмовчилик бўлса, ҳар икки тарафга таъсири бўлмай қолмас экан. Энди бир умр бунинг жабрини тортиб яшасам керак.
Келиннинг изтиробларини Раъно Маҳмудова оққа кўчирди.
|